Las persunas surdas sco er quellas cun u senza impediments d’udida che utiliseschan la lingua da segns, stgaffeschan agens univers culturals. Sco linguas metaforicas han las linguas da segns per gronda part las medemas caracteristicas sco las linguas oralas. Cun lur furmas d’expressiun silenziusas che vegnan communitgadas cun il corp, procuran ellas dentant er, che la minoritad da las persunas surdas e cun impediments d’udida vegnia includida en la maioritad da la societad ed obtegnia atgnas pussaivladads d’interacziun. Uschia na pon ins betg be barattar infurmaziuns dal mintgadi en linguas da segns, mabain er preschentar in toc da teater u in «deaf slam» – damai ina «slam poetry» en lingua da segns.
En Svizra vegn quai fatg en la «Deutschschweizer Gebärdensprache (DSGS)» ed en sias tschintg variantas dialectalas regiunalas, en la «Langue des Signes Française (LSF)» ubain en la «Lingua dei Segni Italiana (LIS)». La diversitad linguistica è damai gronda, sch’ins considerescha ch’i dat tranter 20 000 e 30 000 utilisadras ed utilisaders da linguas da segns en Svizra. Ultra da quai ston ins vesair l’impurtanza da las linguas da segns en il context d’ina lunga istorgia da discriminaziun da persunas surdas, d’ina patologisaziun dals impediments d’udida motivada da la medischina e d’ina pedagogia per las persunas surdas caracterisada d’in sguard extern che considerava las linguas da segns sco insatge inferiur a las linguas oralas. Grazia ad ina perspectiva sin las persunas surdas, ch’è orientada a las resursas ed a la participaziun, vegnan ultimamain las linguas da segns adina dapli renconuschidas sco furmas d’expressiun culturalas independentas.
