Chalandamarz

En rumantsch signifitga «chalandamarz» l’emprim di dal mais da mars. Quest di vegn l’enviern stgatschà cun la canera da stgellas ed i vegn festivà il cumenzament damanaivelda la primavaira. Quest usit che vegn preschentà en l’enconuschent cudesch d’uffants «Uorsin» da Selina Chönz e dad Alois Carigiet vegn pratitgà en Engiadina, en la Val Müstair, en la Bregaglia, en il Puschlav, en la Val Mesauc, en il Surses ed en la Val d’Alvra. El sa differenziescha da vitg a vitg. Tut ils uffants da scola en chamischas da pur, cun chapitschas da barlocca e cun costums van la damaun marvegl cun stgellas e cun giaischlas enturn ils bigls, da chasa a chasa, chantond chanzuns da Chalandamarz. Els rimnan vivondas e daners per la tschaina cuminaivel e per il viadi da scola. A Scuol datti ultra dal cortegi la concurrenza da schluppentar cun la giaischla. A Zuoz è il Chalandamarz er il di da las tschernas communalas. Il Chalandamarz da Ftan sumeglia plitgunsch in cortegi da tschaiver. Ils mats èn costumads e dattan schlops a las mattas cun vaschias da portg sufladas si. A Puschlav ed en la Val Mesauc vegn ars in pop da naiv sco simbol da l’enviern. Las preparaziuns per la festa cumenzan dapertut già l’entschatta da favrer.