Stagiun d’alp*

*dossier deponì tar l’UNESCO, procedura d’examinaziun en curs


La stagiun d'alp – cun sias numerusas variaziuns e particularitads localas – deriva d'ina pratica documentada dapi la fin dal temp medieval. Tranter il matg e l'october vegnan ils bovs, la nursas e las chauras chatschadas sin pastgiras tranter 600 m s.m. e 2900 m s.m. per trair a niz il pavel supplementar. Là guardan umens e dunnas, l'uschenumnada pastriglia, da la muaglia e s'occupan dals animals, tgiran la pastgira, las saivs ed ils bajetgs, fan chaschiel ed auters products da latg e dattan er albiert a visitadras e visitaders. La pratica creescha lioms economics ed emoziunals tranter la populaziun locala, la pastriglia e las alps e contribuescha uschia al mantegniment da cuntradas culturalas ch'existan gia dapi tschientaners.

La stagiun d'alp ha stgaffì enconuschientschas ed abilitads artisanalas ch'èn necessarias per il mantegniment dals lieus e dals utensils sco er da diversas praticas socialas. Questas praticas cumpiglian rituals, costums, festas chalendaras localas sco la chargiada e la stgargiada d'alp e tut tenor la regiun er la festa da mesastad u occurrenzas, nua ch'ins elegia la pli bella vatga da la muaglia. Quests usits vegnan transmess entaifer las famiglias e tras la pratica sco tala. Entant che la preschientscha dals animals en la muntogna gioga in rolla impurtanta per las visitadras ed ils visitaders, èn las festas che mettan en il center las praticas artisanalas muments impurtants da la vita locala. Dapi dus tschientaners e mez celebreschan artistas ed artists en la litteratura, en l'art figurativ, en la musica e sin tribuna l'alp e la tegia sco simbol per ina vita en accord cun la natira. La cultivaziun da las alps cun muaglia mantegna uschia ina retscha da tradiziuns en ina realitad sociala viva, en cuntradas culturalas ch'èn vegnidas cultivadas durant in lung temp, en cumbinaziun cun producziuns alimentaras renumadas e reconuschidas.


Sparta

Expressiuns oralas
Praticas socialas
Artisanat tradiziunal


Chantun


Descripziun detagliada

Publicaziuns

Bibliografia
Alpages, in : Dictionnaire Historique de la Suisse DHS

Thomas Antonietti : Klein Volk von Hirten: Alpwirtschaft im Wallis. Baden, 2006

Stefan Lauber : Avenir de l’économie alpestre suisse : faits, analyses et pistes de réflexion du programme de recherche AlpFUTUR. Birmensdorf, 2014

Alfred Roth: Der Sbrinz und die verwandten Bergkäse. Burgdorf, 1993

Mélanie Rouiller, Marie Rime : Le chalet d’alpage comme choix de vie. Charmey, 2015

Roland Ruffieux, Walter Bodmer : Histoire du gruyère en Gruyère du XVIe au XXe siècle. Fribourg, 1972

Filmografia
Sarah Fasolin Häfliger : Die Käsemacher. Ausländische Alpsennen im Berner Oberland. 2010

Contact

Schweizerischer Alpwirtschaftlicher Verband
E-mail

Roth-Stiftung Burgdorf
E-mail

Interprofession du Gruyère
E-mail

Musée gruérien
E-mail

Stampar il contact

https://www.lebendige-traditionen.ch/content/tradition/rm/home/tradiziuns/stagiun-dad-alp.html